Co to jest zadatek?

Planujesz inwestycję w nieruchomości i ktoś wymaga od Ciebie wpłaty zadatku? Czym różni się on od zaliczki i czy jego wysokość może być uregulowana prawnie? Zadatek i zaliczka z pozoru to terminy pokrewne, gdyż oba określają pewną kwotę pieniężną wpłaconą na poczet danej usługi, jednak to co je różni jest szczególnie istotne. Co to jest i co warto wpisać na umowie by nie stracić? Sprawdź najnowszy artykuł!

Zadatek – definicja

Zadatek - definicja

Zadatek może mieć dwa znaczenia. Przede wszystkim jest to swojego rodzaju zastrzeżenie w umowie, które wpływa na zawartą umowę. Jest to także dana suma pieniężna lub rzecz, która jest przekazywana przez jedną stronę dla drugiej strony przy zawarciu umowy. Zadatek to swojego rodzaju ekwiwalent, odszkodowanie dla jednej ze stron, na wypadek gdyby umowa ta nie została zawarta.

Zadatek – zasady i cechy

Zadatek - zasady i cechy

Zadatek musi być dokonany w chwili podpisania umowy. Jego główną funkcją jest dyscyplinowanie stron do należytego wykonania zobowiązań zaciągniętych w związku z zawarciem umowy. Jeśli przedmiot umowy nie zostanie wykonany, wówczas może zostać zatrzymany lub zwrócony. Zatrzymać zadatek może podmiot, który otrzymał go od drugiej strony umowy, a ta się z niej nie wywiązała. Natomiast jeżeli to podmiot otrzymujący zadatek nie wywiąże się z umowy wtedy zobowiązany, jest oddać jego podwójną wartość. Wyjątkiem są sytuacje, gdzie w umowie zostały szczegółowo uregulowane kwestie związane z ewentualnym zwrotem zadatku.

Podstawową rolą zadatku jest zdyscyplinowanie dłużnika do spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela, wynikającego z zawartej umowy. Zadatek nie wzmacnia samej umowy, a pozycję wierzyciela, co widać dokładnie choćby w możliwości odstąpienia przez wierzyciela od umowy na wypadek niewykonania przez dłużnika swojego zobowiązania z przyczyn, za które ten ostatni ponosi wyłączną odpowiedzialność.

Przeczytaj również: W co zainwestować 100 tyś złotych

Przedmiot zadatku

Przedmiot zadatku

Przedmiotem zadatku może być określona w umowie kwota pieniężna lub rzecz, która jest ale nie musi być powiązana z przedmiotem umowy. Przekazanie zadatku to faktyczne wręczenie konkretnej sumy pieniężnej lub określonej rzeczy drugiej stronie umowy, w momencie podpisania umowy. W przeciwnym razie wręczenie zadatku będzie nieskuteczne – np. wtedy, gdy strona zobowiąże się jedynie do wręczenia sumy pieniężnej w przyszłości. 

Wysokość zadatku

Wysokość zadatku

Czy istnieje prawna regulacja dotycząca wysokości zadatku? Niestety, w Kodeksie Cywilnym brakuje wytycznych określających jego kwotę. Najczęściej przedmiotem zadatku jest jakaś część głównego świadczenia, która nie przekracza 20-30 % wysokości całego świadczenia wynikającego z umowy. Nie ma jednak zastrzeżeń, by wartość tę w sporządzonej umowie przekroczyć. 

Kiedy zadatek przepada?

Kiedy zadatek przepada?

W sytuacji w której, jedna ze stron umowy nie wywiąże się z zawartych w niej postanowień otrzymuje rekompensatę, czyli właśnie zadatek. W przypadku niewykonania umowy przez drugą stronę osoba, która wręcza zadatek może żądać jego zwrotu nawet w podwójnej wysokości. W sytuacji, gdy umowa zostanie rozwiązana pomiędzy stronami (lub gdy umowa nie zostanie wykonana z powodu okoliczności, na które żadna ze stron nie miała wpływu, a także z powodów, za które odpowiedzialność ponoszą obie strony umowy) konieczny jest zwrot zadatku. Jeśli umowa zostanie prawidłowo wykonana, zadatek wlicza się na poczet całego świadczenia. 

Zaliczka a zadatek – różnice

Zaliczka a zadatek - różnice

Regulacje dotyczące zadatku, możemy znaleźć w Kodeksie Cywilnym, gdyż stanowi on zabezpieczenie umowy. Na próżno w przepisach szukać, jednak informacji o zaliczce. Zaliczka to kwota, którą wpłacamy na poczet zawartej umowy i co ważne – jest ona częścią ustalonej pełnej kwoty. Zadatek z kolei jest zabezpieczeniem umowy i w sytuacji, gdy jedna ze stron odstępuje od umowy, ma ona obowiązek zwrócić drugiej stronie całą kwotę otrzymaną na poczet umowy, a dodatkowo naprawić szkodę, która wynikła z niewykonania świadczenia wynikającego z umowy. Zadatek jest także taką formą świadczenia, którą w razie kłopotów wypłaca się w całości. Od uiszczonej zaliczki można jednak odliczyć koszty, które zostały poniesione w ramach realizacji umowy. 

Przeczytaj również: W co zainwestować 500 tyś złotych

Zadatek a zaliczka – zwrot

Zadatek a zaliczka - zwrot

To podstawowa różnica między zadatkiem a zaliczką. Zaliczka zwracana jest w wysokości, w której ją pobrano, niezależnie od przyczyn niedojścia umowy do skutku. Zadatek jak wymienione zostało powyżej już nie. Nie podlega on zwrotowi, wyjątkiem jest sytuacja, gdzie strony umowy ustaliły inaczej.

Kiedy zadatek staje się zaliczką?

Kiedy zadatek staje się zaliczką?

Przepisy prawa przesądzają, że suma pieniężna lub rzecz dana przy zawarciu umowy stanowi zadatek. Wyjątkiem jest sytuacja, w której strony ustaliły inaczej. Może być tak, że przekazanie konkretnej sumy pieniężnej lub rzecz podczas zawierania umowy, traktowane będzie jako zastaw, odstępne, kaucja czy zaliczka.

Zadatek – podsumowanie

Zadatek - podsumowanie

Instytucja zadatku uregulowana jest w art. 394 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z przepisami zadatkiem jest świadczenie w postaci pieniężnej lub rzeczowej, które wręczane jest drugiej stronie przy zawieraniu umowy. To zabezpieczenie i motywator dla każdej ze stron zawierających umowę. Czy jest on niezbędny? Nie zawsze, to od strony zależy, czy chce pobierać zadatek. Jednakże przy większych inwestycjach warto zabezpieczyć pobierając odpowiednią opłatę. 

Przeczytaj również:

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Strona jest chroniona przez reCAPTCHA - Polityka prywatności i Warunki usługi