Co to jest pieni膮dz fiducjarny?

Ka偶dego dnia pos艂ugujemy si臋 pieni臋dzmi w formie bilonu, banknot贸w czy kart p艂atniczych, lecz czy zastanawiamy si臋, czym tak naprawd臋 s膮 waluty, z kt贸rych korzystamy? Sk膮d przekonanie, 偶e papier z napisem 鈥100 z艂otych鈥 jest wart dok艂adnie tyle? Czym jest pieni膮dz fiducjarny? O tym przeczytasz w poni偶szym artykule.聽

Pieni膮dz fiducjarny – co to jest?聽

Pieni膮dz fiducjarny - co to jest?聽

Nazwa 鈥瀙ieni膮dz fiducjarny鈥 (czyli inaczej waluta fiat) pochodzi od 艂aci艅skiego s艂owa fides, oznaczaj膮cego wiar臋. Jest to bowiem waluta, kt贸rej warto艣膰 nie opiera si臋 na zabezpieczeniu dobrami materialnymi, takimi jak kruszce, a jedynie na zaufaniu do jej emitenta. Jest to legalny 艣rodek p艂atniczy na okre艣lonym obszarze (np. na terenie pa艅stwa). Innymi s艂owy, pieni膮dz fiducjarny to oficjalna waluta obowi膮zuj膮ca w danym kraju. Waluta ta ustanawiana jest przez instytucje finansowe, dzia艂aj膮ce w danym pa艅stwie. W Polsce to Narodowy Bank Polski ma wy艂膮czne prawo emitowania polskich z艂otych i groszy. Pieni膮dze fiducjarne zast膮pi艂y z艂oto i inne dobra materialne, b臋d膮ce w przesz艂o艣ci obowi膮zuj膮cymi 艣rodkami p艂atniczymi.

Przeczytaj r贸wnie偶:: Inwestowanie w nieruchomo艣ci z ma艂ym kapita艂em

Pieni膮dz dawniej a dzi艣

Pieni膮dz dawniej a dzi艣

Za pocz膮tki pieni膮dza uznaje si臋 monetyzacj臋 kruszc贸w szlachetnych, kiedy to metale szlachetne takie jak z艂oto, srebro czy mied藕 stanowi艂y podstawowy 艣rodek p艂atniczy.聽

Pierwsze wzmianki o na temat papierowych pieni臋dzy pochodz膮 z Chin, z okresu panowania dynastii Tang mi臋dzy VII a X wiekiem. W Europie pierwsze banknoty pojawi艂y si臋 w XVII wieku w Szwecji. Przez wiele wiek贸w mia艂y one pokrycie w kruszcach. Ich posiadanie wi膮za艂o si臋 z mo偶liwo艣ci膮 wymiany banknotu o okre艣lonej warto艣ci na okre艣lon膮 ilo艣膰z艂ota u emitenta.聽

Nast臋pnym krokiem w rozwoju pieni膮dza by艂o pojawienie si臋 na rynku weksli i czek贸w. Tak zacz膮艂 si臋 bezgot贸wkowy obr贸t pieni膮dzem.

Mi臋dzynarodowe standardy dotycz膮ce wymiany banknot贸w na z艂oto (gold standard – system waluty z艂otej) obowi膮zywa艂y od XIX wieku. System ten zak艂ada艂, 偶e standardowej jednostce pieni膮dza odpowiada okre艣lona waga z艂ota, kt贸re emitent jest zobowi膮zany wyda膰 w ramach wymiany.

Ostatecznie system waluty z艂otej zosta艂 uchylony w 1971 roku przez prezydenta USA Richarda Nixona. Zni贸s艂 on wtedy konieczno艣膰 gromadzenia pokrycia w z艂ocie i o艣wiadczy艂, 偶e Stany Zjednoczone rezygnuj膮 z dokonywania wymiany banknot贸w na surowiec szlachetny. By艂 to moment, w kt贸rym z艂oto utraci艂o swoj膮 bardzo wa偶n膮 rol臋. Tak w艂a艣nie zosta艂 zapocz膮tkowany pieni膮dz fiducjarny. Od tego czasu ka偶da waluta na 艣wiecie funkcjonuje w ramach banknot贸w i monet dostosowanych wygl膮dem do historii i kultury danego pa艅stwa.

Pieni膮dze fiducjarne – bankoty czy monety?

Pieni膮dze fiducjarne - bankoty czy monety?

Powszechnie przyj臋艂o si臋, 偶e okre艣lenie 鈥瀙ieni膮dz fiducjarny鈥 dotyczy pieni臋dzy papierowych- banknot贸w, gdy偶 monety zawieraj膮 drogocenne kruszce. Ich warto艣膰 nie opiera si臋 wi臋c wy艂膮cznie na zaufaniu do eminenta, ale r贸wnie偶 na kruszcu, z jakiego zosta艂y wykonane. W rzeczywisto艣ci jednak pieni膮dz fiducjarny jest tak偶e rozprowadzany jako bilon bity z metali nieszlachetnych. O pieni膮dzu fiducjarnym mo偶emy m贸wi膰 r贸wnie偶 w przypadku, gdy moneta zosta艂a wybita z metalu szlachetnego o warto艣ci ni偶szej, ni偶 nominalna warto艣膰 tej monety nadana przez emitenta.

Przeczytaj r贸wnie偶: w co zainwestowa膰 150 tys. pln?

Pieni膮dz fiducjarny – wady i zalety

Pieni膮dz fiducjarny - wady i zalety

Do g艂贸wnych zalet pieni膮dza fiducjarnego mo偶na zaliczy膰 fakt, 偶e nie wymaga on zabezpieczenia w postaci dobra materialnego. Wszelkie problemy zwi膮zane z przechowywaniem czy transportem kruszc贸w po prostu nie istniej膮. Ponadto, produkcja pieni臋dzy fiducjarnych jest znacznie ta艅sza ni偶 wyprodukowanie warto艣ci pieni臋偶nych z surowc贸w szlachetnych, dzi臋ki czemu pa艅stwo mo偶e w 艂atwy spos贸b finansowa膰 deficyty bud偶etowe. Waluta fiat zdecydowanie u艂atwia tak偶e wszelkie transakcje mi臋dzynarodowe. Zalet膮 takiego pieni膮dza jest te偶 fakt, 偶e jego emisj膮 zajmuj膮 si臋 instytucje finansowe zarz膮dzane przez pa艅stwo, co gwarantuje ca艂kowit膮 kontrol臋 nad jego poda偶膮.聽

warto艣膰 pieni膮dza

Ostatnia z wymienionych powy偶ej zalet, mo偶e by膰 jednocze艣nie uznana za wad臋 pieni臋dzy fiducjarnych, co doskonale pokazuje nam historia. Fakt, 偶e pa艅stwo ma kontrol臋 nad ich poda偶膮 mo偶e wi膮za膰 si臋 z ogromnym ryzykiem ekonomicznym. Waluta fiat nie posiada bowiem warto艣ci wewn臋trznej, co umo偶liwia pa艅stwom masowy dodruk pieni臋dzy. To z kolei wi膮偶e si臋 z ryzykiem hiperinflacji, czy nawet stagflacji.

Pieni膮dze fiducjarne a kryptowaluty

Pieni膮dze fiducjarne a kryptowaluty

Cech膮 艂膮cz膮c膮 kryptowaluty聽i waluty fiat jest fakt, 偶e w obu przypadkach ich warto艣膰 nie jest oparta na 偶adnych dobrach materialnych. R贸偶nice pomi臋dzy nimi nie pozwalaj膮 jednak na stosowanie dla nich tej samej kategorii.聽

Po pierwsze, g艂贸wn膮 cech膮 kryptowalut – w przeciwie艅stwie do walut fiat – jest ich decentralizacja i zupe艂na niezale偶no艣膰 od instytucji finansowych. Charakteryzuj膮 si臋 one r贸wnie偶 z g贸ry okre艣lon膮 poda偶膮, kt贸ra w przypadku pieni膮dza fiducjarnego jest w艂a艣ciwie nieograniczona. Ryzyko hiperinflacji zwi膮zanej w obrotem kryptowalutami jest wi臋c zerowe.聽

Przeczytaj r贸wnie偶: W co zainwestowa膰 500 ty艣 z艂otych

Pieni膮dz fiducjarny – pytania i odpowiedzi

Co to jest pieni膮dz fiducjarny?

Pieni膮dz fiducjarny to waluta, kt贸rej warto艣膰 nie opiera si臋 na zabezpieczeniu dobrami materialnymi, takimi jak kruszce, a jedynie na zaufaniu do jej emitenta. Jest to legalny 艣rodek p艂atniczy na okre艣lonym obszarze (np. na terenie pa艅stwa).

Jakie s膮 przyk艂ady pieni臋dzy fiducjarnych?

Dzi艣 praktycznie ka偶da waluta pa艅stwowa jest pieni膮dzem fiducjarnym – z艂ot贸wka, Euro, dolar.

Jakie s膮 zalety pieni臋dzy fiducjarnych?

Zalety? Nie wymagaj膮 one zabezpieczenia w postaci dobra materialnego. Produkcja pieni臋dzy fiducjarnych jest znacznie ta艅sza ni偶 wyprodukowanie warto艣ci pieni臋偶nych z surowc贸w szlachetnych. U艂atwiaj膮 one wszelkie transakcje mi臋dzynarodowe. Ich emisj膮 zajmuj膮 si臋 instytucje finansowe zarz膮dzane przez pa艅stwo.

Kryptowaluty a pieni膮dze fiducjarne: co je 艂膮czy i dzieli?

W obu przypadkach ich warto艣膰 nie jest oparta na 偶adnych dobrach materialnych. G艂贸wn膮 cech膮 kryptowalut 鈥 w przeciwie艅stwie do walut fiat 鈥 jest ich decentralizacja, z g贸ry okre艣lona poda偶 i zupe艂na niezale偶no艣膰 od instytucji finansowych.

Zostaw komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Strona jest chroniona przez reCAPTCHA - Polityka prywatno艣ci i Warunki us艂ugi