Co to jest data pewna?

Czy spotkałeś się kiedyś w swoim życiu z antydatowaniem dokumentów? Uważaj – zgodnie z prawem polskim działanie to jest karalne. Jak sobie radzić w tej sytuacji i co może nas zabezpieczyć? Istnieje pojęcie “data pewna”, która potwierdza czas zawarcia umowy przez strony. Jaka jest jej definicja oraz podstawa prawna? Odpowiedź czeka w poniższym artykule!

Data pewna – definicja

Data pewna stanowi jedną ze szczególnych form pisemnych czynności prawnej, polegającej na urzędowym poświadczeniu daty wystawionego dokumentu urzędowego. Istotą tej szczególnej formy jest jej skuteczność względem osób trzecich nieuczestniczących w dokonaniu tej czynności prawnej.

Mówiąc ogólnie i prosto: zachowanie tej formy polega na sporządzeniu dokumentu zawierającego oświadczenia woli strony, opatrzeniu go datą i potwierdzeniu tej daty przez właściwą osobę urzędową – notariusza. Ma to na celu wykazanie, że strony dokonały wskazanej czynności prawnej w tej określonej dacie.

W pewnych sytuacjach zawarcie umowy z datą pewną wywoła konsekwencje, których ta sama umowa, lecz bez daty pewnej by nigdy nie wywołała. 

Data pewna a podstawa prawna w KC (Kodeks Cywilny)

Pojęcie “daty pewnej” reguluje Kodeks Cywilny, art 81 § 1. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Zgodnie z tym artykułem, jeżeli przepisy uzależniają ważność albo określone skutki czynności prawnej od urzędowego poświadczenia daty, poświadczenie takie jest skuteczne również względem osób nieuczestniczących w dokonaniu tej czynności.

Do daty pewnej odwołują się także inne przepisy, między innymi:

  1. art.678 § 1 i § 2 Kodeksu Cywilnego – dotyczący zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu
  2. art 329 KC – dotyczący ustanowienia zastawu na prawie
  3. art. 128 a – dotyczący Prawa Upadłościowego

Kiedy czynność prawna ma datę pewną?

Czynność prawna posiada datę pewną, gdy:

  1. stwierdzono dokonanie czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym,
  2. zostaje umieszczona na obejmującym czynność dokumencie jakąkolwiek wzmianka, której dokonać może organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego lub notariusz
  3. dokument w postaci elektronicznej opatrzony został kwalifikowanym elektronicznym znacznikiem czasu;
  4. w przypadku śmierci jednej z osób podpisanych na dokumencie datę złożenia przez tę osobę podpisu na dokumencie uważa się za datę pewną od daty śmierci tej osoby.

Data pewna – skutki niedochowania daty pewnej

Gdy przepisy prawa wymagają szczególnej formy czynności prawnej (ad solemnitatem), wskazującej na wymóg istnienia daty pewnej, a forma ta nie została zachowana, to taka czynność jest nieważna. Nie dotyczy to wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej zastrzeżone jest jedynie dla wywołania określonych skutków tej czynności prawnej (ad eventum). Czynność prawna wtedy jest ważna, ale nie osiągnęła spodziewanych skutków. 

Umowa dzierżawy z datą pewną

Umowa dzierżawy, nie tylko na grunty rolne, ale również inne rzeczy i prawa, może być zawarta w dowolnej formie. Jednak dla zabezpieczenia własnych interesów, strony umowy dzierżawy powinny zadbać o to, aby umowa była w formie pisemnej najlepiej z poświadczoną datą pewną. Jeżeli umowa dzierżawy została zawarta na piśmie na czas oznaczony z datą pewną, to w tej sytuacji nowy nabywca nie może takiej umowy wypowiedzieć z zachowaniem ustawowych terminów. Musi czekać na upływ czasu na jaki została zawarta, lub rozwiązać umowę w drodze porozumienia.

Data pewna w umowie najmu

Stronami umowy najmu są wynajmujący i najemca. Kodeks Cywilny określa zakres obowiązków i uprawnień obu stron. W interesie każdej z tych stron jest zapewnienie sobie przede wszystkim ochrony w różnych sytuacjach związanych z umową najmu.

Gdy umowa najmu zostanie zawarta na czas określony z zachowaniem formy pisemnej i z datą pewną oraz dana rzecz została najemcy wydana, to najemca unika ryzyka utraty prawa do rzeczy najętej w przypadku jej zbycia przez wynajmującego. Nowy właściciel nieruchomości zobowiązany jest do respektowania postanowień zawartej umowy najmu z datą pewną. Reasumując zastosowanie daty pewnej na umowie najmu w większym stopniu zabezpiecza interes najemcy.

Aby zabezpieczyć się na przyszłość pomyśl o tym, aby podpisaną umowę najmu opatrzyć datą pewną u notariusza. W ten prosty sposób zaoszczędzisz sobie kłopotów na przyszłość.

Przykłady stosowania daty pewnej

Zgodnie z Kodeksem Cywilnym zastosowanie daty pewnej jest wymagane w przypadku sprzedaży lokalu, który jest w tym czasie wynajmowany. Datę pewną stosuje się między innymi do ważności takich umów jak ustanowienie zastawu, w bankowości, czynności bankowej np. przy zawieraniu umowy rachunku powierniczego, oraz przy zastrzeżeniu własności.

Należy pamiętać, że poświadczenie własnoręczności podpisu to osobna czynność dokonywana przez notariusza.

Data pewna – podsumowanie

Przy podpisywaniu ważnych dla nas umów bądź dokumentów warto zabezpieczyć się stosując w nich poswiadczoną datę pewną. Zaświadcza ona, że dany dokument już istniał we wskazanym czasie. Jest to bardzo ważne z uwagi na kwestie dowodowe.

Podsumowując, data pewna chroni uczestników czynności prawnych przed konsekwencjami sprzecznego z prawem antydatowaniem dokumentów.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Strona jest chroniona przez reCAPTCHA - Polityka prywatności i Warunki usługi