Rząd przyjął 22 września trzy projekty podatkowe. Proponowana akcyza na czysty alkohol jest o około 20,5% wyższa od tegorocznej, a część napojów bezalkoholowych ma stracić obniżony VAT. Więcej mają też płacić osoby wynajmujące majątek lub prawa własności intelektualnej podmiotom powiązanym, w tym własnej spółce. Zmiany obejmują również dochody osób fizycznych korzystających z IP Box. Zasadnicza część pakietu ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Rządowe propozycje sięgają więc od ceny napoju w sklepie po opłacalność umowy pomiędzy wspólnikiem a jego firmą. Podwyżki wymagają jeszcze uchwalenia ustaw i podpisu prezydenta.
NA TERAZ
| AKCYZA | Propozycja na 2027 rok: 10 109 zł za hektolitr czystego alkoholu. Obowiązujący harmonogram przewiduje 8811 zł. |
| VAT | Wybrane napoje bezalkoholowe z co najmniej 20% soku mają stracić preferencyjne opodatkowanie. |
| RYCZAŁT | Najem własności intelektualnej podmiotom powiązanym ma być objęty stawką 17%. |
| TERMIN | Zasadnicza część zmian jest planowana od 1 stycznia 2027 roku. Trwa proces legislacyjny. |
Akcyza: dwie podstawy porównania
Za hektolitr alkoholu stuprocentowego rząd chce w 2027 roku pobierać 10 109 zł akcyzy. To o 14,7% więcej, niż wynika z obowiązującego harmonogramu, który przewiduje na przyszły rok 8811 zł. Porównanie z tegorocznymi 8391 zł daje już wzrost o około 20,5%. Dla piwa projekt zakłada 13,82 zł za hektolitr za każdy stopień Plato, określający zawartość ekstraktu w brzeczce. Dla wina stawka ma wynosić 280,83 zł za hektolitr. Największy procentowy skok dotyczy cydru i perry do 5% alkoholu: z 97 do 122,71 zł za hektolitr, czyli o około 26,5%.
Po 1,4 mld zł dla NFZ
W 2027 i 2028 roku NFZ ma dostawać po 1,4 mld zł rocznie. Projekt wiąże te pieniądze z dodatkowymi wpływami z akcyzy od napojów alkoholowych. Nie chodzi o przekazanie Funduszowi całości wpływów z tego podatku. Rząd wraca do podwyżek po tym, jak prezydent Karol Nawrocki zawetował poprzednią ustawę w grudniu 2025 roku. Gabinet Donalda Tuska uzasadnia nową propozycję potrzebą finansowania świadczeń zdrowotnych, w tym leczenia skutków picia alkoholu. Dla kupującego wzrost akcyzy może oznaczać wyższą cenę. Jej zmiana zależy jednak także od kosztów produkcji, transportu, marży i VAT.
Które napoje stracą niższy VAT
Podwyżka VAT ma objąć wybrane napoje bezalkoholowe zawierające co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego, także ich mieszanki. W tej grupie są między innymi piwa bezalkoholowe, wina i cydry po usunięciu alkoholu lub zatrzymaniu fermentacji oraz napoje z dodatkiem kofeiny albo tauryny. W handlu stawka ma wzrosnąć z 5% do 23%, a w gastronomii z 8% do 23%. Zwykłe piwo bezalkoholowe bez dodatku soku już podlega stawce 23%. Sam napis zero na etykiecie nie przesądza więc o zmianie podatku. Projekt nie podnosi też VAT na wszystkie napoje zawierające sok.
Z 10 zł do 11,71 zł przy tej samej cenie netto
Napój kosztujący 10 zł brutto przy 5% VAT ma cenę netto około 9,52 zł. Przy zachowaniu tej kwoty i podniesieniu stawki do 23% rachunek wyniesie około 11,71 zł. Klient zapłaciłby zatem o 1,71 zł więcej, czyli o około 17,1%. Różnica między stawkami VAT wynosi 18 punktów procentowych, ale wzrost ceny brutto liczy się od kwoty zawierającej już dotychczasowy podatek. To model pokazujący sam wpływ VAT przy niezmienionej cenie netto. Rzeczywiste ceny w sklepach mogą być inne. Producent lub sprzedawca może zmienić marżę, ofertę albo skład produktu.
Źródło wypowiedzi lub danych: Kancelaria Premiera: decyzje z 22 września i projekty zmian w akcyzie oraz VAT
Własny znak towarowy, wyższy ryczałt
Spółka korzysta ze znaku towarowego należącego do wspólnika i płaci mu za jego udostępnienie. Właśnie takie rozliczenia pomiędzy podmiotami powiązanymi obejmuje kolejna propozycja rządu. Najem i dzierżawa własności intelektualnej mają być w tym przypadku objęte 17% ryczałtem. Oprócz znaków towarowych zmiana dotyczy między innymi patentów. Podwyżka może zmniejszyć kwotę, która zostaje właścicielowi praw po opodatkowaniu przychodu otrzymanego od spółki. Powiązanie stron jest tu warunkiem zastosowania nowych zasad. Projekt nie wprowadza ogólnej stawki 17% dla wszystkich przedsiębiorców udostępniających innym firmom własność intelektualną.
Najem majątku: 15% od nadwyżki
Wyższy ryczałt ma dotyczyć także najmu i dzierżawy innych składników majątku, w tym nieruchomości, podmiotom powiązanym. Podstawowy próg stawki 8,5% ma nadal wynosić 100 tys. zł rocznego przychodu. Od nadwyżki podatek wzrósłby z 12,5% do 15%. Na każdych 10 tys. zł przychodu ponad próg właściciel zapłaciłby więc o 250 zł więcej. Wyższa stawka obejmuje tylko nadwyżkę, co ma znaczenie przy liczeniu całego rocznego obciążenia. Sam wysoki czynsz nie wystarczy jednak, by zastosować nowe zasady. Istotne jest powiązanie właściciela z najemcą. Podwyżka nie obejmuje w ten sposób każdego wynajmowanego mieszkania.
IP Box z daniną, estoński CIT z abolicją
Dochody osób fizycznych opodatkowane w ramach IP Box mają wejść do podstawy daniny solidarnościowej. Z tej ulgi dla kwalifikowanych praw własności intelektualnej korzysta między innymi część twórców oprogramowania. Danina wynosi 4% od nadwyżki ponad milion złotych odpowiednio ustalonej sumy dochodów objętych obowiązkiem. Samo korzystanie z IP Box nie oznacza więc dodatkowych 4% od każdej zarobionej złotówki. Ten sam projekt przewiduje abolicję dla części firm wybierających estoński CIT w trakcie roku podatkowego. Dotyczy ona formalnych uchybień przy sporządzaniu sprawozdania finansowego. Takie błędy nie miałyby przekreślać wyboru tej formy opodatkowania.
Źródło wypowiedzi lub danych: Ministerstwo Finansów: przyjęty projekt zmian w PIT, CIT i ryczałcie
Termin jest, ustaw jeszcze nie ma
1 stycznia 2027 roku pozostaje proponowanym terminem wejścia zmian w życie. Projekty muszą przejść przez parlament i trafić do prezydenta, a uchwalone przepisy muszą zostać ogłoszone. W toku tych prac mogą zmienić się zarówno stawki, jak i zakres podwyżek. Dla firm rozliczających najem majątku z podmiotami powiązanymi szczególnie istotna będzie końcowa treść przepisów o powiązaniach i przychodach objętych nowymi stawkami. Dzisiejsze wyliczenia pokazują koszt rządowej propozycji. Przyjęcie projektów nie zmienia jeszcze bieżących rozliczeń podatkowych i nie daje podstaw do przypisywania temu pakietowi każdej obecnej podwyżki ceny napojów.
| NAJKRÓCEJ Pakiet przyjęty przez rząd zakłada wyższą akcyzę na alkohol, 23% VAT na wybrane napoje bezalkoholowe z sokiem oraz większy ryczałt w rozliczeniach z podmiotami powiązanymi. Proponowana akcyza na alkohol etylowy przewyższa tegoroczną o około 20,5%. Najem własności intelektualnej ma być objęty stawką 17%, a wskazana nadwyżka przychodów z najmu innego majątku stawką 15%. Dochody osób fizycznych z IP Box mają powiększyć podstawę daniny solidarnościowej. Rząd planuje zasadniczą część zmian od początku 2027 roku, lecz ostateczny zakres podwyżek zależy od dalszych prac nad ustawami. |
