Nieruchomość gruntowa to obok nieruchomości lokalowej i budynkowej jeden z podstawowych rodzajów nieruchomości. Jakie są części składowe nieruchomości? Sprawdź w poniższym artykule!
Zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego, nieruchomość gruntowa to część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Nieruchomość gruntowa może składać się z jednej lub kilku działek, usytuowanych w oddzielnych miejscach. Warunkiem jest jednak, aby były one zapisane w jednej księdze wieczystej. Muszą także stanowić własność tej samej osoby.
Podstawowe prawo własności nieruchomości gruntowej dotyczy gruntu, ale także wszelkich naniesień, nasadzeń zarówno tych naturalnych, jak i dokonanych przez człowieka.
Za część składową nieruchomości gruntowej uznaje się wszystkie te elementy, które nie mogą być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości. Uszkodzeniu lub istotnej zmianie nie może też ulec element odłączany. Wszystkie części składowe muszą więc stanowić wraz z nieruchomością gruntową całość w sensie gospodarczym.
W myśl kodeksu cywilnego części składowe nieruchomości to posadowione na gruncie i trwale z nim związane:
Częściami składowymi nieruchomości gruntowej nie są przede wszystkim te elementy, które można od niej odłączyć bez jej uszkadzania lub bez uszkadzania przedmiotu odłączanego. Nie są nimi także wszelkie przedmioty połączone z nieruchomością tylko dla przemijającego użytku, a także te, które po prostu stanowią odrębną własność. Do części składowych gruntu nie należą więc:
Właścicielem części składowej nieruchomości jest zawsze właściciel tej nieruchomości. Część składowa gruntu nie może być przedmiotem samoistnego posiadania. Nie ma więc możliwości, aby jakakolwiek część składowa gruntu była odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Jeśli tak jest, to nie jest ona częścią składową nieruchomości.
Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że niedopuszczalne jest np. zniesienie między współwłaścicielami współwłasności tylko w odniesieniu do budynków, stanowiących części składowe nieruchomości gruntowej, którą współdzielą. Współwłasność może zostać zniesiona jedynie ze wszystkich części składowych tego gruntu. Podziału nieruchomości można dokonać więc tylko wraz ze współdzieloną działką gruntu. Nowopowstałe działki muszą jednak po podziale nadawać się samodzielnego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Jest to warunek konieczny.
Najważniejszym wyznacznikiem tego, że dany element znajdujący się na gruncie stanowi jego część składową jest fakt, że nie można go odłączyć bez uszkadzania po pierwsze gruntu, a po drugie wspomnianego elementu. Następnie należy przyjrzeć się kwestii własności – wszystkie części składowe nieruchomości stanowią z nią wspólną własność.
Nieruchomość gruntowa – definicja
Zgodnie z zapisami kodeksu cywilnego, nieruchomość gruntowa to część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Nieruchomość gruntowa może składać się z jednej lub kilku działek, usytuowanych w oddzielnych miejscach. Warunkiem jest jednak, aby były one zapisane w jednej księdze wieczystej. Muszą także stanowić własność tej samej osoby.
Podstawowe prawo własności nieruchomości gruntowej dotyczy gruntu, ale także wszelkich naniesień, nasadzeń zarówno tych naturalnych, jak i dokonanych przez człowieka.
Części składowe nieruchomości – co to jest?
Za część składową nieruchomości gruntowej uznaje się wszystkie te elementy, które nie mogą być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości. Uszkodzeniu lub istotnej zmianie nie może też ulec element odłączany. Wszystkie części składowe muszą więc stanowić wraz z nieruchomością gruntową całość w sensie gospodarczym.
Co stanowi części składowe nieruchomości gruntowej?
W myśl kodeksu cywilnego części składowe nieruchomości to posadowione na gruncie i trwale z nim związane:
- budynki (o ile nie są stosowane wobec nich przepisy o nieruchomościach budynkowych lub odrębnej własności lokali tj. art. 46, 48 KC),
- urządzenia,
- drzewa i rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania (odłączone od gruntu przestają być częściami składowymi nieruchomości. Stanowią wówczas pożytki naturalne gruntu),
- prawa związane z własnością nieruchomości (np. służebność gruntowa).
Co nie jest częścią składową nieruchomości?
Częściami składowymi nieruchomości gruntowej nie są przede wszystkim te elementy, które można od niej odłączyć bez jej uszkadzania lub bez uszkadzania przedmiotu odłączanego. Nie są nimi także wszelkie przedmioty połączone z nieruchomością tylko dla przemijającego użytku, a także te, które po prostu stanowią odrębną własność. Do części składowych gruntu nie należą więc:
- tymczasowe obiekty budowlane,
- urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania: wody, pary, gazu, prądu i elektrycznego,
- Inne podobne urządzenia jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu (np. niektóre elementy sieci wodociągowej).
Części składowe nieruchomości a własność
Właścicielem części składowej nieruchomości jest zawsze właściciel tej nieruchomości. Część składowa gruntu nie może być przedmiotem samoistnego posiadania. Nie ma więc możliwości, aby jakakolwiek część składowa gruntu była odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Jeśli tak jest, to nie jest ona częścią składową nieruchomości.
Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że niedopuszczalne jest np. zniesienie między współwłaścicielami współwłasności tylko w odniesieniu do budynków, stanowiących części składowe nieruchomości gruntowej, którą współdzielą. Współwłasność może zostać zniesiona jedynie ze wszystkich części składowych tego gruntu. Podziału nieruchomości można dokonać więc tylko wraz ze współdzieloną działką gruntu. Nowopowstałe działki muszą jednak po podziale nadawać się samodzielnego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Jest to warunek konieczny.
Części składowe nieruchomości – podsumowanie
Najważniejszym wyznacznikiem tego, że dany element znajdujący się na gruncie stanowi jego część składową jest fakt, że nie można go odłączyć bez uszkadzania po pierwsze gruntu, a po drugie wspomnianego elementu. Następnie należy przyjrzeć się kwestii własności – wszystkie części składowe nieruchomości stanowią z nią wspólną własność.
