SpaceX złapał Starshipa wracającego z orbity, a Elon Musk ocenia, że statek mógłby polecieć ponownie po kilku tygodniach prac. To krok w stronę tańszej eksploatacji. Nie oznacza jednak automatycznej przeceny usług. Za standardowy start innej swojej rakiety, Falcona 9, firma podaje w cenniku 74 mln dolarów. NASA w 2018 roku przywoływała 62 mln. Sukces techniczny i rachunek wystawiany klientowi to dwa różne tematy. Stawką są koszty przygotowania sprzętu, tempo kolejnych misji i przewaga firmy, która rozwija także własną sieć satelitarną.
NA TERAZ
| 74 MLN DOLARÓW | Cena katalogowa standardowego startu Falcona 9 w ofercie na 2026 rok. |
| 62 MLN DOLARÓW | Taką cenę Falcona 9 przywoływała publikacja NASA z 2018 roku. |
| KILKA TYGODNI PRAC | Musk warunkowo ocenia tak przygotowanie Ship 42 do ponownego lotu. |
| ODZYSK NIEPEŁNY | 14 listopada złapano statek Starship, ale nie odzyskano jego boostera. |
74 miliony to cena usługi, nie koszt rakiety
W ofercie SpaceX kwota 74 mln dolarów dotyczy standardowego planu płatności za start Falcona 9, obowiązującego do końca 2026 roku. Firma wiąże ją z ładunkiem do 5,5 tony na standardową orbitę transferową do geostacjonarnej, czyli etap podróży na orbitę wykorzystywaną między innymi przez satelity telekomunikacyjne. To konkretna oferta transportu. Nie jest to cena Starshipa, który wrócił z orbity w sobotę.
Źródło wypowiedzi lub danych: SpaceX, cennik standardowej usługi Falcon 9 na 2026 rok
Cennik nie pokazuje, ile SpaceX wydaje na wykonanie pojedynczej misji ani ile na niej zarabia. Dlatego od 74 mln nie można odjąć znalezionej w internecie szacunkowej ceny paliwa i nazwać reszty zyskiem. W praktycznym porównaniu znaczenie mają też warunki lotu: masa ładunku, docelowa orbita i zakres zamawianej usługi.
Falcon pokazuje, że odzysk nie gwarantuje przeceny
W publikacji NASA z lipca 2018 roku podano reklamowaną wtedy cenę Falcona 9: 62 mln dolarów. Dzisiejsze 74 mln oznacza nominalnie o 12 mln więcej, czyli około 19 proc. Nie jest to porównanie po uwzględnieniu inflacji ani dowód, że każdy klient płaci obecnie więcej za identyczną misję. Pokazuje natomiast, że rozwój odzysku rakiet nie wymusił spadku podawanej ceny katalogowej.
Sam SpaceX w czerwcowej prezentacji dla inwestorów przypisywał ponownemu użyciu sprzętu niższe koszty startów i możliwość częstszych lotów. Klient miał zyskiwać między innymi na koszcie przewozu kilograma ładunku. Te korzyści nie muszą oznaczać niższej ceny całej misji. Przewiezienie większego ładunku za podobną kwotę również poprawia ekonomię transportu. Dlatego sama suma na fakturze nie wystarcza do oceny postępu.
Statek wrócił, teraz trzeba przygotować następny lot
Starship został złapany 14 listopada po powrocie z orbity. Odzysk dotyczył górnego stopnia, czyli samego statku. Super Heavy, dolna część wynosząca go w kosmos, nie wrócił do wieży. W raporcie SpaceX opisano przerwanie manewru powrotnego z powodu małej ilości paliwa, skierowanie boostera nad zatokę i uruchomienie systemu przerwania lotu. Przyczyna problemu z paliwem pozostaje badana.
Dzień później Musk napisał, że po obejrzeniu osłony termicznej dobrze ocenia jej stan oraz silniki. Jego zdaniem Ship 42 prawdopodobnie mógłby polecieć ponownie po kilku tygodniach prac przy przywróceniu go do użytku. Zaznaczył też potrzebę wielu drobnych poprawek przed osiągnięciem natychmiastowego ponownego użycia. To ocena po inspekcji, a nie ogłoszenie daty następnego startu. Czas i zakres obsługi pokażą, jak blisko jest do regularnego korzystania z tego samego egzemplarza.
Źródło wypowiedzi lub danych: Elon Musk, ocena Ship 42 po inspekcji z 15 listopada
SpaceX oszczędza również na własnych satelitach
Firma ma ważny powód, żeby rozwijać tę technologię niezależnie od rabatów dla zewnętrznych klientów. W prospekcie SpaceX podał, że w 2025 roku wykonał 165 lotów Falconów, z czego 122 były misjami wewnętrznymi. Wyjaśnił też, że znaczną część zdolności startowych przeznacza na własny segment łączności. Tańsze wynoszenie sprzętu może więc pomagać w rozbudowie Starlinka bez konieczności sprzedawania oszczędności jako obniżki cennika.
W tym samym dokumencie SpaceX wskazywał, że 157 ze 165 lotów Falcona 9 w 2025 roku wykorzystało wcześniej latające boostery. Odzysk ma już zatem zastosowanie w działającym biznesie. Starship ma rozszerzyć te możliwości na znacznie większy system. Dla odbiorców transportu liczyć się będą powtarzalność, dostępne terminy i koszt dostarczenia konkretnego ładunku. Jeden efektowny powrót nie ustala jeszcze nowego cennika.
| NAJKRÓCEJ SpaceX odzyskał Starshipa, a Musk mówi o możliwym ponownym locie po kilku tygodniach prac. Cena katalogowa innej rakiety, Falcona 9, wynosi 74 mln dolarów. Odzysk może obniżać koszty firmy, ale nie oznacza automatycznej obniżki rachunku klienta. |