NEWSY
Picture of Piotr z zespołu Praktycznie o Pieniądzach
Piotr z zespołu Praktycznie o Pieniądzach

LOTNICZY CHAOS W USA. TRUMP CHCE KOLEJNYCH MILIARDÓW

Donald Trump chce dodatkowych pieniędzy na amerykańską kontrolę ruchu lotniczego. 15 listopada wezwał Kongres do zatwierdzenia dalszych wydatków. Minister transportu Sean Duffy mówi o kolejnych 50 mld dolarów. Demokraci odpowiadają, że z poprzedniej puli wciąż nie wydano około 11 mld. Tymczasem urząd lotnictwa opublikował wyjaśnienia, jak podczas prac przy sprzęcie sieć została zalana danymi. Ogólnokrajową blokadę odlotów zniesiono już w piątek. Odtworzenie rozkładów i ustalenie ostatecznej przyczyny okazały się jednak osobnymi zadaniami. Spór dotyczy więc pieniędzy, ale również sposobu prowadzenia modernizacji.

NA TERAZ

POWRÓT ODLOTÓW13 listopada ruch przywrócono o 20.15 czasu wschodniego USA.
NOWE PIENIĄDZEDuffy chce kolejnych 50 mld dolarów.
STARA PULADemokraci wskazują około 11 mld dolarów niewydanych środków.
PRZYCZYNAOstateczna diagnoza nadal jest przedmiotem dochodzenia.

Niebo otwarte, ale rozkłady nadal rozsypane

Federalna Administracja Lotnictwa, czyli FAA, podała w niedzielnym komunikacie, że problemy zaczęły się 13 listopada około godziny 15.30 czasu wschodniego USA. Ruch wznowiono o 20.15. Nie oznaczało to wyłączenia całej łączności ani radarów: część częstotliwości i danych pozostawała dostępna, a samoloty będące w powietrzu mogły bezpiecznie lądować. Wstrzymanie odlotów było środkiem ostrożności, który miał ograniczyć ryzyko przy niestabilnych systemach.

Niedzielna publikacja FAA wymienia około 12 462 odwołanych w piątek lotów, w tym 9082 dużych linii. Zastrzega przy tym, że nie wszystkie odwołania wynikały bezpośrednio z ogólnokrajowego wstrzymania startów. Tej sumy nie można więc przedstawiać jako dokładnego bilansu samej awarii. Przywrócenie sprawnej sieci i uporządkowanie operacji przewoźników to dwa różne etapy powrotu do normalności.

Źródło wypowiedzi lub danych: FAA, wyjaśnienia ogólnokrajowego wstrzymania odlotów

Co zawiodło podczas wymiany sprzętu

Według resortu sieć doświadczała około tysiąca prób połączenia co cztery do pięciu sekund. Badane są lokalizacje w Arkansas i Teksasie. Po odizolowaniu ich sieć się ustabilizowała; zapobiegawczo wyłączono też problematyczną funkcję w około 60 podobnych routerach. To jeszcze nie rozstrzyga, czy zawiniło urządzenie, instalacja czy inne warunki działania systemu.

L3Harris, wykonawca obsługujący sieć, poinformował 14 listopada, że wspiera dochodzenie FAA i traktuje skutki dla pasażerów oraz przewoźników poważnie. Według firmy, wspólnie z partnerami telekomunikacyjnymi i urzędem, ukończyła ona ponad 70 proc. planowanej zamiany starych łączy miedzianych na światłowód. Oświadczenie nie wskazuje ostatecznej przyczyny incydentu ani nie potwierdza winy konkretnego pracownika.

50 miliardów dolarów i pytanie o stare pieniądze

Duffy zabiega teraz o 50 mld dolarów na przebudowę systemu, a Trump w niedzielę wezwał Kongres do zatwierdzenia dalszego finansowania. To postulat polityczny, nie nowa uchwalona pula. Resort przekonuje, że wcześniejsze 12,5 mld dolarów miało ściśle określone zastosowanie: między innymi radary, radiostacje i elektroniczne karty informacji o lotach. Według ministra środki te nie obejmują nowej sieci ani nowego oprogramowania do zarządzania przestrzenią powietrzną.

Źródło wypowiedzi lub danych: Departament Transportu USA, niedzielne wyjaśnienia ministra

Przedstawiciele demokratów Rick Larsen i André Carson przedstawili inne rozliczenie. W oświadczeniu z 14 listopada napisali, że administracja zaciągnęła zobowiązania na 4,3 mld dolarów, lecz wydała około miliarda. Około 11 mld pozostawało więc niewydane, a około 8 mld nieobjęte zobowiązaniami. Ich pytanie brzmi: dlaczego potrzeba następnych pieniędzy? Samo przeznaczenie budżetu na określony cel, podpisanie zobowiązania i wypłata za wykonane prace nie są jednak tym samym. Te liczby opisują różne etapy wydawania pieniędzy.

Większy budżet nie kończy problemu

Problemy nie zaczęły się w ten weekend. Amerykański urząd kontrolny GAO już w raporcie z września 2024 roku opisywał opóźnienia modernizacji. Przywoływał ocenę FAA z 2023 roku: utrzymywanie 51 ze 138 systemów uznano za niemożliwe w dłuższej perspektywie, między innymi przez brak części zamiennych. Kontrolerzy wskazywali również na znaczenie harmonogramów, nadzoru nad ryzykiem i planowania kosztów. Samo zwiększenie kwoty nie zastępuje sprawnego prowadzenia inwestycji.

Resort odpowiada, że modernizację już realizuje, a pieniądze z dotychczasowej puli mają zostać wykorzystane do końca 2028 roku. Duffy wiąże budowę nowej sieci z uzyskaniem dodatkowego finansowania i mówi o końcu 2028 lub początku 2029 roku. To deklarowany termin, nie gwarancja zakończenia prac. Dla oceny całego programu istotne będą więc nie tylko nowe kwoty, lecz także wykonane etapy i wyniki dochodzenia.

NAJKRÓCEJ  Po lotniczym paraliżu Trump popiera dodatkowe finansowanie, a Duffy chce 50 mld dolarów. Opozycja pyta o około 11 mld niewydanych środków z poprzedniej puli. Starty wznowiono już 13 listopada, lecz odbudowa operacji trwała dłużej. Ostateczna przyczyna problemów pozostaje badana. Nowa kwota sama nie rozstrzyga kwestii sprawnego wykonania modernizacji.

Udostępnij artykuł

Autor
Picture of Piotr
Piotr

Zespół redakcyjny Praktycznie o Pieniądzach

Spis treści

Zobacz również

ROSJA OSKARŻONA O SABOTAŻ. ESTONIA CHCE ZAMKNĄĆ GRANICĘ

STARSHIP WRÓCIŁ Z KOSMOSU. ZŁAPALI GO W POWIETRZU

ZDJĘCIA BEZ ZGODY. FACEBOOK DOSTAŁ 805 MLN EURO KARY