Próbę podpalenia zakładu producenta dronów Threod Systems w Estonii udaremniono. Według estońskich służb akcję zlecił rosyjski wywiad wojskowy GRU. Do ataku doszło 14 listopada. Estonia planuje w odpowiedzi zamknąć drogowe przejścia graniczne z Rosją od 1 grudnia. Nikt nie został ranny, a produkcja i dostawy firmy nie ucierpiały. Zatrzymano ośmiu podejrzanych. Prokuratura wystąpiła do sądu o areszt dla pięciu osób. Rząd wiąże bezpieczeństwo przemysłu obronnego z dalszym ograniczeniem kontaktów z Rosją. Moskwa zareagowała na plan dotyczący granicy, a śledczy nadal ustalają role uczestników próby sabotażu.
NA TERAZ
| 1 GRUDNIA | Planowany termin zamknięcia drogowych przejść z Rosją. |
| 8 ZATRZYMANYCH | Podejrzani są mieszkańcami Łotwy. |
| 5 WNIOSKÓW | Prokuratura wystąpiła o areszt dla pięciu osób. |
| PRODUKCJA BEZ ZAKŁÓCEŃ | Atak nie naruszył zdolności produkcyjnych i dostaw firmy. |
Celem był producent dronów
Do próby ataku doszło 14 listopada około godziny 3.06 w Viimsi pod Tallinnem. Sprawcy chcieli wywołać wybuch i podpalić budynek Threod Systems. Rząd wskazał na przygotowanie firmy oraz współpracę przedsiębiorstwa i służb. Firma nie poniosła poważnych zniszczeń. Nie było też rannych ani zakłócenia produkcji i dostaw.
Threod Systems działa w przemyśle obronnym. Wytwarza bezzałogowe statki powietrzne oraz systemy obserwacji i rozpoznania. Zatrzymanie produkcji takiego przedsiębiorstwa mogłoby utrudnić realizację zamówień na sprzęt. W Threod pracę zakładu i dostawy udało się utrzymać.
Ośmiu zatrzymanych, pięć wniosków o areszt
Podejrzanych zatrzymały estońska służba bezpieczeństwa wewnętrznego KAPO oraz policja i straż graniczna. Według komunikatu rządu wszyscy są mieszkańcami Łotwy. W ustalaniu okoliczności pomagają łotewska służba bezpieczeństwa VDD i tamtejsza prokuratura. Szef KAPO Margo Palloson ocenił, że próbę ataku przeprowadzono na zlecenie rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU. To stanowisko estońskich służb dotyczące organizacji akcji.
Prokurator generalna Astrid Asi poinformowała o skierowaniu do sądu wniosków o areszt dla pięciu podejrzanych. O zastosowaniu aresztu decyduje sąd. Śledztwo ma wyjaśnić sposób przygotowania ataku, role poszczególnych osób oraz możliwe powiązania z innymi uczestnikami. Postępowanie dotyczy działania przeciwko bezpieczeństwu Estonii na zlecenie funkcjonariusza obcego wywiadu lub służby bezpieczeństwa. Zatrzymanie i zarzuty nie rozstrzygają jeszcze o winie konkretnych osób.
Źródło wypowiedzi lub danych: Prokuratura Estonii, komunikat o ataku na Threod Systems
Estonia chce odpowiedzieć na granicy
Ministerstwo Spraw Zagranicznych podało 15 listopada, że rząd planuje zamknąć przejścia drogowe z Rosją od 1 grudnia. Minister Margus Tsahkna uzasadnia tę odpowiedź ograniczeniem możliwości prowadzenia wrogich działań oraz obchodzenia sankcji. Poinformował o kontaktach z ministrami Litwy, Łotwy i Finlandii oraz z partnerami w Unii Europejskiej. Zapowiedział też rozmowę o zwiększeniu presji na Rosję podczas poniedziałkowego spotkania szefów dyplomacji UE. Wskazał sankcje i surowszą politykę wizową.
Źródło wypowiedzi lub danych: MSZ Estonii, plan zamknięcia drogowych przejść z Rosją
Rosyjska odpowiedź dotyczyła planów granicznych. Rzeczniczka MSZ Maria Zacharowa przekazała 15 listopada agencji TASS, że Moskwa sprawdzi te doniesienia. Jeśli zostaną potwierdzone, ocenia je jako przejaw agresywnej niechęci wobec Rosji. Ta wypowiedź nie odnosiła się do dowodów w sprawie zlecenia ataku. Zapowiedź zamknięcia przejść dotyczy przyszłego terminu. Nie oznacza, że granica została już zamknięta.
Chodzi także o dostawy dla Ukrainy
Estońskie służby wskazują, że celem podobnych operacji jest zastraszanie społeczeństwa i przedsiębiorców, osłabianie produkcji oraz rozwoju technologicznego firm obronnych, a także utrudnianie przekazywania sprzętu Ukrainie. Premier Kristen Michal przypomniał, że przedsiębiorstwa otrzymywały zalecenia dotyczące zabezpieczeń. Threod Systems zastosował się do nich. Rząd przedstawia udaremnienie próby ataku jako efekt współpracy firmy, ochrony i instytucji państwowych. Służby podkreślają ochronę fizyczną oraz cyberbezpieczeństwo.
W sierpniu podpalono obiekt innej estońskiej firmy obronnej, Milrem Robotics. We wrześniu KAPO przypisała ten sabotaż rosyjskim służbom. Premier Michal zapowiada wzmocnienie zabezpieczeń i dalsze wsparcie Ukrainy. Nieudany atak na Threod pokazuje praktyczną stawkę tych działań: utrzymanie produkcji i dostaw sprzętu mimo próby ich zakłócenia. Zapowiedziane zamknięcie przejść ma być kolejnym elementem tej odpowiedzi.
| NAJKRÓCEJ Estonia przypisuje próbę sabotażu rosyjskiemu GRU i planuje zamknięcie drogowych przejść z Rosją od 1 grudnia. Zakład pracuje bez zakłóceń. Zatrzymano osiem osób, a prokuratura wnioskuje o areszt dla pięciu. |