Koalicja niemieckich organizacji ekologicznych chce zatrzymać potencjalne przyszłe wydobycie w projekcie Wolin East, około 6 km od Świnoujścia. Operator szacuje około 22 mln ton wydobywalnej ropy i kondensatu oraz 5 mld m³ gazu. Państwowy Instytut Geologiczny zastrzega jednak, że na tym etapie potwierdzono nagromadzenie węglowodorów, a nie urzędowo udokumentowane złoże. Przeciwnicy projektu deklarują 88 tys. podpisów. Liczba pochodzi od organizatora. Nie mają jednak samodzielnego prawa weta: obszar leży w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, a Niemcy mogą uczestniczyć w procedurze transgranicznej i zgłaszać uwagi; uprawnione organizacje mogą też korzystać z przewidzianych prawem środków zaskarżenia. CEP nadal jest na etapie rozpoznawania. Regularna produkcja wymaga kolejnych decyzji środowiskowych i osobnej decyzji inwestycyjnej. Podawane w mediach ponad 40 mld zł to przybliżona wartość surowca w ziemi, a nie oficjalna wycena, koszt inwestycji ani gwarantowany zysk.
NA TERAZ
| SZACUNEK | Operator podaje 22 mln ton ropy i kondensatu oraz 5 mld m³ gazu w Wolin East. |
| WYCENA | Ponad 40 mld zł to medialne przeliczenie surowca, bez kosztów, podatków i ryzyka. |
| PROTEST | Niemieckie NGO deklarują 88 tys. podpisów; nie jest to decyzja rządu Niemiec. |
| STATUS | PIG nie uznaje jeszcze Wolin East za udokumentowane złoże; produkcja nie ruszyła. |
Co dokładnie odkryło CEP?
Central European Petroleum ogłosiło odkrycie w lipcu 2025 r. po testach otworu Wolin East 1. Według spółki rozpoznana struktura ma zawierać około 22 mln ton wydobywalnej ropy i kondensatu oraz 5 mld m³ gazu o jakości handlowej, czyli około 200 mln baryłek ekwiwalentu ropy. Tych liczb nie wolno mieszać z potencjałem całej koncesji Wolin: ponad 33 mln ton cieczy i 27 mld m³ gazu, odpowiadających ponad 400 mln baryłek ekwiwalentu. Drugi zestaw obejmuje dalszy potencjał poszukiwawczy, rozpoznawczy i dodatkowy odzysk, dlatego nie opisuje potwierdzonych zasobów jednego, udokumentowanego złoża gotowego do eksploatacji.
Odwiert leży sześć kilometrów od Świnoujścia
Wolin East znajduje się na Morzu Bałtyckim, około 6 km od Świnoujścia, w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. Otwór WE1 wykonano z platformy samopodnośnej na wodzie głębokiej 9,5 m, a wiercenie osiągnęło 2715 m głębokości pionowej. Testy wykazały 62-metrową kolumnę węglowodorów w formacji dolomitu głównego. W lutym 2025 r. spółka zakończyła wiercenie, zabezpieczyła otwór do ewentualnego wykorzystania i odesłała platformę do Danii. Na miejscu nie trwa zatem regularna produkcja. Był to odwiert poszukiwawczo-rozpoznawczy, który dostarczył danych do analiz, dokumentacji geologicznej i planowania dalszych prac.
To jeszcze nie jest urzędowo udokumentowane złoże
Podawane 22 mln ton ropy i kondensatu oraz 5 mld m³ gazu są szacunkiem operatora, nie zatwierdzonym bilansem państwowym. PIG-PIB mówi wprost o potwierdzonym nagromadzeniu węglowodorów w skale, a nie jeszcze o złożu. Pełne udokumentowanie zwykle wymaga kilku otworów, danych geofizycznych, testów złożowych oraz oceny granic struktury. Po ogłoszeniu odkrycia instytut czekał na komplet wyników od CEP. Jeśli parametry zostaną potwierdzone, Wolin East może zostać największym złożem ropy w Polsce. Do tego czasu poprawne są „szacunek operatora” i „nagromadzenie”, a nie pewne zasoby gotowe do wydobycia.
Koncesja nie jest automatyczną zgodą na wydobycie
CEP posiada koncesję łączną nr 9/2017/Ł na obszarze 593,01 km². Raport MKiŚ datowany 9 marca 2026 r., opublikowany 8 kwietnia i pokazujący stan na 31 grudnia 2025 r., wskazuje 1 grudnia 2026 r. jako koniec fazy poszukiwania i rozpoznawania oraz 1 grudnia 2027 r. jako koniec okresu wydobywczego obecnej koncesji łącznej. Sama koncesja nie uruchamia produkcji. Przed regularnym wydobyciem polskie prawo wymaga osobnej decyzji inwestycyjnej opartej między innymi na zatwierdzonej dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej i wymaganych decyzjach środowiskowych. W raporcie pokazującym stan na 31 grudnia 2025 r. Wolin East nie figuruje w tabeli złóż eksploatowanych na podstawie decyzji inwestycyjnych. Także komunikat BUND z 30 lipca 2026 r. stwierdza, że faktyczne wydobycie nie zostało zatwierdzone.
Protestują organizacje, a nie rząd Niemiec
30 lipca 2026 r. powstał wspólny sojusz przeciw przyszłemu wydobyciu w Zatoce Pomorskiej. Tworzą go Deutsche Umwelthilfe, BUND Meklemburgia-Pomorze Przednie, WWF Niemcy i lokalna inicjatywa Lebensraum Vorpommern. Organizacje chcą zatrzymać projekt CEP, a także domagają się szerszego zakazu nowych złóż ropy i gazu na Bałtyku. Zapowiadają presję polityczną, udział w procedurach środowiskowych i możliwe kroki prawne. To realna kampania, lecz zwrot „Niemcy blokują” jest skrótem. Nie chodzi o formalny zakaz wydany Polsce przez rząd federalny, lecz o działania organizacji ekologicznych i lokalnej grupy obywatelskiej z wyspy Uznam.
88 tysięcy podpisów nie daje automatycznego weta
BUND podał 30 lipca, że petycję poparło 88 tys. osób z Europy, zwłaszcza z państw nadbałtyckich. Liczba pochodzi od organizatora i nie została niezależnie audytowana. Sygnatariusze żądają zatrzymania wydobycia w rejonie ujścia Odry i Zatoki Pomorskiej, zakazu nowych projektów na całym Bałtyku oraz pełnej współpracy transgranicznej. Petycję skierowano do Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego i HELCOM, a organizatorzy zapowiadają przekazanie podpisów Komisji Europejskiej we wrześniu 2026 r. Petycja może wywołać debatę, pytania Komisji Europejskiej lub kontrolę zgodności z prawem UE, ale sama nie uchyla polskiej koncesji, nie zastępuje orzeczenia sądu i nie stanowi automatycznego weta wobec inwestycji.
Niemcy nie mogą cofnąć polskiej koncesji
Obszar projektu leży w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, więc Polska ma suwerenne prawa do rozpoznawania i eksploatacji tamtejszych zasobów. Niemcy nie mogą jednostronnie cofnąć polskiej koncesji ani wydać zakazu prac po polskiej stronie. Mogą jednak uczestniczyć w procedurze, jeżeli planowane wydobycie może znacząco oddziaływać na ich środowisko. Dyrektywa OOŚ przewiduje wtedy notyfikację, dostęp do dokumentacji, udział społeczeństwa i konsultacje między państwami przed wydaniem zgody. Uprawnione organizacje należące do zainteresowanej społeczności mogą też korzystać ze środków zaskarżenia przewidzianych przez prawo. Takie postępowanie może projekt opóźnić lub zmienić. Konsultacje transgraniczne nie są prostym prawem Niemiec do weta wobec polskiej decyzji.
Dotychczasowa decyzja obejmowała tylko odwierty
Decyzja środowiskowa RDOŚ nr 11/2022 dotyczyła wykonania i testowania dwóch otworów poszukiwawczych, a nie wieloletniej eksploatacji. Lokalizacja znajduje się poza obszarami ochrony, ale około 200 m od dwóch obszarów Natura 2000. RDOŚ nakazał monitoring morświnów, hałasu podwodnego i nadzór przyrodniczy. Przy wymaganych środkach minimalizujących ocena nie wykazała znacząco negatywnego wpływu na przedmioty ochrony dwóch obszarów Natura 2000. Decyzja nie rozstrzygała przyszłej eksploatacji ani jej możliwego oddziaływania transgranicznego. Organizacje wskazują na ryzyko hałasu, wycieków, szkód dla ptaków, morświnów i turystyki; każdy zarzut będzie wymagał oceny na podstawie konkretnego projektu.
| NAJKRÓCEJ Spór o Wolin East jest prawdziwy, ale prosty obraz „Niemcy zabierają Polsce ropę” nie opisuje sytuacji. Niemieckie organizacje zebrały podpisy i mogą uczestniczyć w konsultacjach, a po spełnieniu wymogów korzystać ze środków zaskarżenia; nie decydują jednak samodzielnie o polskiej koncesji. CEP nie ma jeszcze zgody na rozpoczęcie regularnego wydobycia, a PIG nie uznaje jeszcze projektu za urzędowo udokumentowane złoże. Podane liczby są szacunkiem operatora, który czeka na potwierdzenie w dokumentacji. Także 40 mld zł to medialna wartość surowca w ziemi, nie gwarantowany zysk. Kluczowe będą ocena środowiskowa, ewentualna procedura transgraniczna, decyzja inwestycyjna, finansowanie i infrastruktura. Na 6 sierpnia żaden z tych etapów nie daje pewności, że produkcja ruszy. |
