DŁUG USA PRZEBIŁ 40 BLN DOLARÓW. WASZYNGTON RUSZA RATOWAĆ RYNEK

Dług federalny USA po raz pierwszy przekroczył 40 bln dol., a niemal równocześnie Departament Skarbu podwoił planowane odkupy długoterminowych obligacji. Oficjalny odczyt za 18 sierpnia wyniósł 40,047 bln dol. Dzień później resort ogłosił, że limit operacji dla papierów o terminie od 10 do 30 lat wzrośnie z 2 mld do co najmniej 4 mld dol. od 9 września. Decyzja przyszła po skoku rentowności obligacji trzydziestoletnich do poziomów niewidzianych od 2007 roku. Ma poprawić płynność rynku, nie zmniejszyć zadłużenie. Koszt obsługi długu już jednak rośnie. W pierwszych dziesięciu miesiącach roku fiskalnego odsetki netto sięgnęły 963 mld dol., o 14 proc. więcej niż rok wcześniej. Scott Bessent sygnalizuje, że skala odkupu może być jeszcze większa. Tytułowe ratowanie rynku oznacza zatem krótkoterminowe wsparcie handlu, a nie oddłużenie USA ani program luzowania ilościowego.

NA TERAZ

Próg, który robi wrażenie

Dane Departamentu Skarbu pokazują, że 18 sierpnia 2026 roku łączny dług federalny wyniósł dokładnie 40 047 425 768 420,22 dol. Dzień wcześniej było to 39 986 657 878 071,92 dol., więc granica została przekroczona pomiędzy dwoma codziennymi odczytami. Wzrost wyniósł około 60,77 mld dol. Jednocześnie trzeba rozumieć, co obejmuje ta suma. Około 32,266 bln dol. stanowiły papiery znajdujące się w rękach publicznych, a około 7,782 bln dol. zobowiązania wewnątrz sektora federalnego. Nagłówek dotyczy długu brutto, nie wyłącznie papierów finansowanych przez inwestorów. Ta różnica ma znaczenie przy porównaniach z wielkością gospodarki oraz kosztami finansowania.

Źródło wypowiedzi lub danych: FiscalData, dzienny odczyt długu USA

Dlaczego rynek nerwowo reaguje

Sam poziom 40 bln dol. nie uruchamia automatycznie kryzysu ani niewypłacalności. Dla rynku ważniejsze są tempo dalszego zadłużania, wielkość nowych emisji oraz cena, jakiej inwestorzy żądają za pożyczanie Waszyngtonowi pieniędzy. Im wyższa rentowność nowych obligacji, tym droższe staje się refinansowanie papierów emitowanych wcześniej przy znacznie niższych stopach. Ten mechanizm stopniowo przenosi obecne warunki rynkowe do budżetu federalnego. Rosnące potrzeby pożyczkowe konkurują też o kapitał z firmami i innymi państwami. Dlatego każda oznaka słabszego popytu na długie obligacje może szybko podbijać koszty kredytu w całej gospodarce. Presja przenosi się wtedy na kredyty hipoteczne, firmy oraz wyceny akcji.

Trzydziestoletnie obligacje biją alarm

We wtorek 18 sierpnia rentowność trzydziestoletnich obligacji skarbowych doszła w handlu do około 5,34 proc., najwyżej od czerwca 2007 roku. Oficjalny dzienny odczyt Departamentu Skarbu wyniósł 5,28 proc. Po ogłoszeniu większych odkupów rentowność spadła 19 sierpnia do 5,19 proc., lecz ulga okazała się krótka. Następnego dnia wskaźnik wzrósł do 5,23 proc., a 21 sierpnia do 5,27 proc. Tak szybkie odbicie pokazuje, że komunikat poprawił nastroje tylko chwilowo. Rynek nadal wycenia większą podaż długu, ryzyko fiskalne oraz niepewność dotyczącą inflacji i polityki pieniężnej. To nie jest jeszcze panika, ale czytelny sygnał ostrzegawczy dla inwestorów.

Co zrobił Departament Skarbu

Departament Skarbu ogłosił 19 sierpnia, że od 9 września do 4 listopada zwiększy maksymalną wielkość operacji odkupu dla nominalnych obligacji z terminem od 10 do 20 lat oraz od 20 do 30 lat. Dotychczasowy limit 2 mld dol. na operację ma wzrosnąć do co najmniej 4 mld dol. Resort kupuje starsze papiery, które są mniej płynne niż najnowsze serie i trudniej znajdują nabywców. Dzięki temu dealerzy mogą łatwiej uwolnić bilanse, a handel ma przebiegać sprawniej. Jest to wsparcie płynności długiego końca rynku, nie program umorzenia długu państwa. Nie usuwa źródła presji fiskalnej.

To nie jest QE

Odkup obligacji przez Departament Skarbu nie jest tym samym co luzowanie ilościowe prowadzone przez Rezerwę Federalną. Fed tworzy rezerwy bankowe i wykorzystuje zakupy aktywów do kształtowania warunków pieniężnych. Skarb zarządza strukturą własnego finansowania i płynnością konkretnych segmentów rynku. Odkupione papiery są wycofywane, lecz państwo nadal emituje nowe instrumenty, aby pokrywać deficyt, zapadające zobowiązania oraz potrzeby gotówkowe. Łączny ciężar fiskalny nie znika tylko dlatego, że zmienia się zestaw papierów pozostających w obrocie. Dlatego większy odkup może uspokoić handel, ale sam nie zatrzyma wzrostu długu. Nie zmienia też ustawowych wydatków ani dochodów budżetu.

Bessent wysyła sygnał

Sekretarz skarbu Scott Bessent powiedział 20 sierpnia, że wielkość operacji może przekroczyć zapowiedziane 4 mld dol. Tłumaczył, że płynność w segmencie obligacji trzydziestoletnich była bardzo słaba, a rentowności jego zdaniem nie odzwierciedlały fundamentów gospodarki. Mówił również o znaczeniu sygnału dla uczestników rynku w okresie cienkiego wakacyjnego handlu. To pokazuje, że Waszyngton chce ograniczyć gwałtowne ruchy cen i przywrócić sprawniejsze transakcje. Nie oznacza jednak wyznaczenia docelowej rentowności ani gwarancji, że ceny obligacji przestaną spadać. O dalszej skali mają zdecydować warunki obserwowane podczas kolejnych operacji. Inwestorzy pozostają więc ostrożni. Ten test dopiero zaczyna się na oczach rynku.

Odsetki zjadają budżet

Najbardziej namacalnym skutkiem rosnącego zadłużenia jest rachunek odsetkowy. Kongresowe Biuro Budżetowe oszacowało, że od października 2025 roku do lipca 2026 roku wydatki netto na odsetki od długu publicznego wyniosły 963 mld dol. Było to o 117 mld dol., czyli o 14 proc., więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku fiskalnego. Wzrost wynikał zarówno z większej wartości długu, jak i wyższych długoterminowych stóp procentowych. To właśnie miara netto najlepiej pokazuje presję na budżet. Nie należy mieszać jej z wyższymi danymi brutto, które obejmują inny zakres płatności. Skala obciążenia nadal więc rośnie.

Waszyngton kupuje czas, nie rozwiązanie

Większe odkupy mogą poprawić płynność i ograniczyć gwałtowne skoki rentowności, ale nie zastąpią decyzji o dochodach i wydatkach państwa. Program od 9 września obejmuje resztę bieżącego kwartału refinansowania, do 4 listopada. Wtedy Departament Skarbu ma przekazać informacje o przyszłych limitach. Najbliższe tygodnie pokażą, czy dealerzy przyjmą większą skalę operacji i czy popyt na nowe emisje pozostanie wystarczający. Tytułowe ratowanie rynku jest więc skrótem opisującym interwencję płynnościową. Nie oznacza oddłużenia USA, gwarantowanej obniżki rentowności ani gotowego planu konsolidacji fiskalnej. Bez trwałego ograniczenia deficytu dług oraz rachunek odsetkowy mogą nadal rosnąć. Presja nie zniknie po jednej technicznej operacji odkupu.

Źródło wypowiedzi lub danych: Departament Skarbu USA, komunikat o większych odkupach