Projekt umowy o cywilnej współpracy jądrowej między USA i Arabią Saudyjską może nie zakazywać Rijadowi wzbogacania uranu i przerobu wypalonego paliwa. Dokument nie wymaga również przyjęcia Protokołu Dodatkowego MAEA, który daje inspektorom szerszy dostęp. Umowa nie została jednak jeszcze podpisana ani przekazana Kongresowi, więc jej ostateczne warunki pozostają otwarte.
NA TERAZ
| DOKUMENT | Chodzi o umowę na podstawie sekcji 123 amerykańskiej ustawy o energii atomowej. |
| WZBOGACANIE | Projekt nie zawiera jednoznacznego zakazu wzbogacania uranu w Arabii Saudyjskiej. |
| KONTROLA | Rijad nie został zobowiązany do przyjęcia Protokołu Dodatkowego MAEA. |
| STATUS | Projekt czeka na podpis i nie rozpoczął jeszcze formalnego przeglądu w Kongresie. |
UMOWA OTWIERA DROGĘ DO TECHNOLOGII
Porozumienie z sekcji 123 tworzy ramy prawne dla przekazywania amerykańskich materiałów, urządzeń i wiedzy potrzebnej do cywilnego programu jądrowego. Nie jest samo w sobie zgodą na każdą transakcję, bo poszczególne transfery nadal podlegają kontroli. Ustala jednak podstawowe zasady całej przyszłej współpracy.
BRAKUJE ZŁOTEGO STANDARDU
Umowa USA ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi z 2009 roku zakazała wzbogacania i przerobu paliwa oraz wymagała wzmocnionych inspekcji MAEA. Projekt saudyjski ma opierać się na dodatkowych zabezpieczeniach dwustronnych, ale ich szczegóły nie zostały ujawnione. Nie zapewniają one automatycznie tak szerokiej kontroli jak Protokół Dodatkowy.
WZBOGACANIE MA PODWÓJNE ZASTOSOWANIE
Nisko wzbogacony uran może służyć do produkcji paliwa dla elektrowni, lecz ta sama technologia po dalszym rozwinięciu umożliwia wytwarzanie materiału do broni. Ryzyko dotyczy nie tylko konkretnej instalacji, ale także wiedzy, kadr i infrastruktury, które mogą zostać wykorzystane w innym programie.
KONGRES DOPIERO DOSTANIE GŁOS
Po podpisaniu dokument powinien trafić do Kongresu, który otrzyma ustawowy czas na ocenę i ewentualny sprzeciw. Do tego momentu nie należy pisać, że Stany Zjednoczone ostatecznie zgodziły się na saudyjskie wzbogacanie. Trafniejsze jest stwierdzenie, że projekt takiej możliwości wyraźnie nie wyklucza.
| Najkrócej: Projekt umowy USA z Arabią Saudyjską nie wprowadza jednoznacznego zakazu wzbogacania uranu i nie wymaga pełnego Protokołu Dodatkowego MAEA. Dokument nie jest jeszcze podpisany, dlatego najważniejsze warunki i kontrola Kongresu pozostają nierozstrzygnięte. |
