Benjamin Netanjahu nie dostał pierwszej szansy utworzenia nowego rządu Izraela, ale jego rywale nadal nie uzgodnili, jak wspólnie przejąć władzę. Po spotkaniu 9 listopada Gadi Eisenkot i Awigdor Liberman zapewniali, że potrafią zbudować stabilny gabinet. W komunikacie partii Yashar nie ogłoszono jednak rozwiązania najważniejszego sporu: Liberman odrzuca rząd zależny od ugrupowań arabskich. To poważna przeszkoda, bo bez ich 19 mandatów obóz Eisenkota ma tylko 48 miejsc w 120-osobowym parlamencie. Alternatywą jest porozumienie z partiami religijnymi, ale ono wymaga ustępstw w sprawie służby wojskowej. Netanjahu pozostaje premierem, a samo otrzymanie przez Eisenkota misji nie pozbawiło go urzędu.
NA TERAZ
| 9 LISTOPADA | Eisenkot i Liberman spotkali się w sprawie utworzenia rządu. |
| 48 + 19 | Mandaty obozu Eisenkota i dwóch ugrupowań arabskich. |
| 67 REKOMENDACJI | Poparcie dla powierzenia misji nie oznacza gotowej koalicji. |
| 28 + 14 DNI | Podstawowy termin misji i maksymalne możliwe przedłużenie. |
Dobre słowa po spotkaniu, trudny spór zostaje
Partia Yashar określiła poniedziałkową rozmowę Eisenkota z liderem Yisrael Beytenu jako konstruktywną i owocną. Obaj politycy wyrazili przekonanie, że mogą stworzyć stabilny rząd na pełną czteroletnią kadencję. To deklaracja zamiaru, a nie przedstawienie uzgodnionego gabinetu. Jak relacjonuje „The Times of Israel”, komunikat nie wyjaśniał, czy partnerzy rozwiązali rozbieżności dotyczące jego parlamentarnego zaplecza. Właśnie te rozbieżności mogą zablokować odsunięcie Netanjahu.
Źródło wypowiedzi lub danych: The Times of Israel, komunikat Yashar po spotkaniu Eisenkota i Libermana, 9 listopada 2026
Bez 19 mandatów rachunek się nie zamyka
Cztery ugrupowania obozu Eisenkota zdobyły łącznie 48 mandatów. Dwie partie arabskie mają razem 19. Dopiero dodanie tych liczb daje 67 miejsc, czyli więcej niż połowę Knesetu. Tyle że wspólny sprzeciw wobec Netanjahu nie przesądza o wspólnym programie. Rekomendowanie kandydata prezydentowi nie oznacza zgody na warunki jego rządu. Arytmetyczna większość pozostaje więc możliwością, którą dopiero trzeba zamienić w polityczne porozumienie.
Prezydent wskazał kandydata, nie nowego premiera
Formalna misja trafiła do Eisenkota 8 listopada. Prezydent Isaac Herzog podkreślił, że rekomendowały go frakcje reprezentujące 67 posłów, podczas gdy Netanjahu uzyskał poparcie 46. Siedmioosobowa frakcja nie wskazała nikogo. Herzog wybrał lidera Yashar mimo tego, że największym pojedynczym ugrupowaniem pozostał Likud. Rekomendacje dotyczyły jednak tego, kto ma podjąć próbę stworzenia gabinetu. Nie były głosowaniem nad składem rządu ani zgodą na konkretną koalicję.
Źródło wypowiedzi lub danych: Prezydent Izraela, powierzenie Eisenkotowi misji utworzenia rządu, 8 listopada 2026
Liberman stawia warunek swoim sojusznikom
Lider Yisrael Beytenu sprzeciwia się gabinetowi uzależnionemu od poparcia partii arabskich i odrzuca wariant mniejszościowy. W rozmowie z Ynet przekonywał, że taka konstrukcja byłaby niestabilna i mogłaby ostatecznie pomóc Netanjahu wrócić do silniejszej pozycji. Dla Eisenkota problem jest jednak bieżący: partner potrzebny do zbudowania jego własnego obozu nie akceptuje jednej z głównych dróg do przejęcia władzy.
Rozmowy z partiami religijnymi mają swoją cenę
Drugą drogą jest pozyskanie ugrupowań ultraortodoksyjnych, dotąd związanych z obozem Netanjahu. Według relacji „The Times of Israel”, powołującej się 9 listopada na telewizję Kan, Eisenkot i Liberman uzgodnili otwarcie rozmów w tym kierunku. Nie ogłoszono zawartej umowy. Spór dotyczy między innymi zwolnień ze służby wojskowej, których bronią partie religijne. Opozycja zabiegała natomiast o szerszy obowiązek służby. Porozumienie wymagałoby więc kompromisu w sprawie ważnej dla obu stron.
Rząd mniejszościowy też potrzebuje poparcia
Nie wszyscy posłowie umożliwiający powołanie gabinetu muszą otrzymać w nim ministrów. Możliwe jest poparcie z zewnątrz albo układ oparty na zachowaniu innych ugrupowań w głosowaniu nad zaufaniem. To jednak nadal wymaga porozumienia. Rząd mniejszościowy nie jest sposobem na pominięcie parlamentu. Ustawa zasadnicza wiąże powstanie gabinetu z uzyskaniem zaufania Knesetu. Dlatego sprzeciw ważnego partnera może podważyć również wariant, który na papierze wygląda jak obejście trudnych negocjacji koalicyjnych.
28 dni nie oznacza gwarantowanych sześciu tygodni
Eisenkot otrzymał podstawowy termin 28 dni. Herzog może przyznać dodatkowy czas, ale łącznie najwyżej 14 dni. Dopiero takie przedłużenie dawałoby sześć tygodni na pierwszą próbę. Jeśli kandydat poniesie porażkę, procedura przewiduje kolejne możliwości, w tym powierzenie misji innemu posłowi. Nie ma automatycznego nakazu wybrania Netanjahu. Istotne jest jednak to, że niepowodzenie Eisenkota ponownie otworzyłoby rywalizację, zamiast samo z siebie kończyć spór o przywództwo.
Co naprawdę oznaczałoby zmianę władzy
Rozstrzygające będą uzgodnienia partnerów, skład gabinetu i uzyskanie zaufania parlamentu. Do tego czasu dotychczasowy rząd działa. Dlatego Netanjahu już stracił pierwszą szansę negocjowania następnej koalicji, ale jeszcze nie stracił stanowiska. Spór jego przeciwników może przedłużać ten stan i utrudnić ich dojście do władzy. Wynik zależy od tego, czy potrafią zaakceptować wspólny sposób rządzenia, a nie tylko wspólny cel odsunięcia obecnego premiera.
| NAJKRÓCEJ Eisenkot i Liberman rozmawiają o nowym rządzie, lecz nie ogłosili rozwiązania sporu o jego zaplecze. Bez partii arabskich obóz Eisenkota ma 48 mandatów, a porozumienie z ugrupowaniami religijnymi wymaga ustępstw. Netanjahu nadal urzęduje. Sama większość rekomendująca rywala nie wystarcza, by przekazać mu władzę. |
