Za każde euro, za które w zeszłym roku sprzedaliśmy Chinom polskie towary, kupiliśmy od nich produkty za prawie 19 euro. W środę 18 listopada w Shenzhen Xi Jinping zapowiedział, że Chiny obniżą cła na import i szerzej otworzą rynek dla zagranicznych firm. Dla polskiego producenta, który chce tam sprzedać maszynę albo partię jabłek, brzmi to obiecująco. Tyle że Xi nie wskazał ani jednej nowej stawki czy daty jej wprowadzenia. O tym, kto zyska na zmianie, przesądzą dwa szczegóły. Co znajdzie się na liście towarów i na jakich warunkach będzie można je sprzedać?
NA TERAZ
| 3,1 MLD EURO | Polski eksport towarów do Chin w 2025 roku. |
| 57,9 MLD EURO | Polski import towarów z Chin w 2025 roku. |
| 18 LISTOPADA | Xi zapowiedział obniżanie ceł podczas forum APEC w Shenzhen. |
Co Xi obiecał firmom w Shenzhen?
Na otwarciu forum biznesowego APEC przywódca Chin mówił do przedsiębiorców, którzy mają u niego inwestować lub sprzedawać swoje produkty. Wymienił niższe cła, łatwiejszy dostęp do rynku oraz stopniowe otwieranie usług dla firm zagranicznych. W przypadku przemysłu zwrócił uwagę na różnicę, którą inwestor poznaje dopiero na miejscu. Może dostać zgodę na wejście na rynek, a potem utknąć przy formalnościach potrzebnych do uruchomienia produkcji.
Źródło wypowiedzi lub danych: Pełny tekst wystąpienia Xi Jinpinga, 18 listopada
Żeby wpisać niższą stawkę do kalkulacji zamówienia, importer wciąż potrzebuje opublikowanej chińskiej taryfy.
Polska sprzedała Chinom towary za 3,1 mld euro
Według polskiego Ministerstwa Rozwoju i Technologii w 2025 roku wyeksportowaliśmy do Chin towary za 3,1 mld euro. W przeciwną stronę popłynęły produkty warte 57,9 mld euro. Różnica wyniosła około 54,8 mld euro. Te kwoty pokazują, dlaczego polskie firmy mają interes w rozmowie o dostępie do chińskich klientów, chociaż na co dzień Chiny kojarzą nam się raczej z miejscem, z którego sprowadzamy elektronikę.
W pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku wartość polskiej sprzedaży do Chin wzrosła o 15 proc. względem tego samego okresu rok wcześniej, do 1,5 mld euro. Import zwiększył się wolniej, o 8 proc., ale sięgnął blisko 25 mld euro. Przy tak różnej skali obrotów nawet szybsze tempo wzrostu eksportu może iść w parze z pogłębieniem różnicy między wartością naszych zakupów i sprzedaży.
Źródło wypowiedzi lub danych: Ministerstwo Rozwoju i Technologii o handlu Polski z Chinami
Polskie jabłko musi najpierw przejść przez odprawę
Najłatwiej zobaczyć to na przykładzie skrzynki jabłek. Polscy sadownicy już mogą sprzedawać owoce do Chin. Jak wyjaśnia Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, producenci i przedsiębiorcy przygotowujący jabłka na ten rynek potrzebują wpisu do rejestru chińskiej administracji celnej. Chiński wykaz obejmuje również polskie podmioty zajmujące się borówkami i fasolą. Dostęp do klienta zaczyna się więc jeszcze przed wyceną transportu.
Źródło wypowiedzi lub danych: PIORiN • zasady wpisu do rejestru eksporterów
Załóżmy, że chiński odbiorca porównuje dwie oferty i bierze pod uwagę ostateczną cenę dostawy. Jeśli owoc z Polski zostanie objęty obniżką, importer będzie mógł zapłacić mniej przy odprawie. Dla sadownika to szansa na zamówienie. O tym, kto ostatecznie ponosi koszt cła, decydują również negocjacje cenowe. Sadownik może zyskać na większym zamówieniu lub wyższej cenie za skrzynkę, jeśli jego oferta pozostanie atrakcyjna dla kupującego. W swoim przemówieniu Xi nie wymienił jabłek wśród produktów objętych obniżką.
Cła na import do Chin. Ile kosztuje jeden punkt procentowy?
Przy dostawie o wartości celnej 100 tys. euro każdy punkt procentowy cła oznacza 1000 euro. Gdyby przykładowa stawka spadła z 5 do 4 proc., należność celna zmniejszyłaby się z 5000 do 4000 euro. Przy dwunastu identycznych dostawach rocznie różnica sięgnęłaby 12 tys. euro. To czysto ilustracyjny rachunek, przy tej samej wartości towaru i bez uwzględniania pozostałych podatków i opłat.
Dla polskiej firmy sprowadzającej części z Chin ten rachunek wygląda inaczej. Jej dostawa wjeżdża do Unii Europejskiej i podlega regułom obowiązującym na unijnej granicy. To, jak UE reaguje na import w tym kierunku, opisaliśmy na przykładzie ekspansji chińskich samochodów w Europie. Zapowiedź Xi dotyczy towaru jadącego w drugą stronę. Pierwszą firmą, która będzie mogła policzyć oszczędność, jest zatem importer odprawiający towar w Chinach. Polski dostawca odczuje ją, jeśli uzyska lepszą cenę albo dzięki tańszej dostawie zdobędzie klienta.
| NAJKRÓCEJ Polscy eksporterzy poznają wartość obietnicy Xi, kiedy Pekin poda towary, stawki i datę zmian. Wtedy chiński kupiec będzie mógł policzyć, czy oferta z Polski stała się dla niego tańsza. |