Wspólność majątkowa a własność mieszkania

Transakcją życia dla większości z par jest zakup własnego mieszkania, więc przed jej dokonaniem warto pogłębić wiedzę o tym, czym jest wspólność majątkowa. Podstawową zasadą we wspólnocie majątkowej jest to, że wszystko co zostało kupione podczas jej trwania zostaje zaliczone do majątku wspólnego. Ale nie zawsze tak jest. Jakie są wyjątki? 

Wspólność majątkowa – definicja

Wspólność majątkowa jest to szczególny rodzaj ustroju majątkowego, który powstaje między małżonkami z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa (art.31 K.R.O). Od tej chwili każdy przedmiot należący do majątku wspólnego staje się równocześnie własnością żony, jak i męża. Oboje małżonkowie mają obowiązek udzielania sobie wzajemnych informacji o stanie majątku oraz o zobowiązaniach, które mogą go obciążyć.

Mieszkanie a wspólność majątkowa

W sytuacji, kiedy mieszkanie zostało nabyte podczas trwania małżeństwa i obydwoje z małżonków dokładało się do niego lub przeznaczona została część ich wspólnego majątku, to należy ono w równych częściach do wspólnego majątku. Jeżeli mieszkanie było kupione, darowane bądź odziedziczone przez małżonka przed ślubem, to po zawarciu małżeństwa stanowi jego osobisty majątek. Może nim swobodnie zarządzać, pomimo wspólności majątkowej.

Mieszkanie może zostać kupione w trakcie trwania wspólnoty majątkowej i jednocześnie pozostać osobistym majątkiem kupującego współmałżonka w sytuacji kiedy, nieruchomość została nabyta za środki pochodzące z wygranej na loterii, darowizny, zapisu lub składników regulowanych przepisami odrębnymi art. 33 pkt. 10 K.R.O.

Mieszkanie kupione w trakcie trwania małżeństwa

W przypadku wspólności majątkowej zakup mieszkania wymaga zgody drugiego małżonka.Mieszkanie kupione wspólnie przez oboje małżonków, co do zasady wchodzi w skład ich wspólnego majątku.Wyjątek stanowi nabycie nieruchomości przez jednego z małżonków za środki stanowiące jego odrębny majątek. Wówczas akt notarialny powinien zawierać adnotację o zakupie mieszkania dzięki środkom pochodzącym z majątku osobistego, strony która go kupiła. W ten sposób nieruchomość nie zostanie uwzględniona w majątku wspólnym.

Własność mieszkania a intercyza

Intercyza jest popularnym ustrojem majątkowym dotyczącym rozdzielności majątkowej (art. 47 K.R.O.). Intercyza polega na tym, że każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy o wyłączeniu wspólności majątkowej, jak i majątek nabyty później. Oznacza to, że mogą nabyć z własnych środków mieszkanie, bez potrzeby uzyskania zgody drugiego małżonka. Natomiast jeżeli chcą nabyć wspólnie mieszkanie, mimo rozdzielności majątkowej, to tylko zgodnie z zasadami Kodeksu Cywilnego oraz przepisów o współwłasności.

Mieszkanie kupione na kredyt przed ślubem

Nabyte mieszkanie na kredyt przed ślubem zasadniczo wchodzi w skład majątku odrębnego tego małżonka, który zawarł z bankiem umowę kredytową. Natomiast jeżeli jedno z małżonków zaciągnęło kredyt, na zakup mieszkania przed zawarciem związku małżeńskiego, i jeżeli zadłużenie to będzie spłacane wspólnie przez okres kilku lub kilkunastu lat, to przy rozwodzie, osobie nie będącej właścicielem przysługuje zwrot pieniędzy, wydanych na poczet tego kredytu. Małżonkowie mogą również dokonać wyboru i zakupioną nieruchomość pozostawić w majątku odrębnym, lub rozszerzyć wspólny majątek o to mieszkanie, to oznacza, że należy zrobić odpowiedni wpis do aktu własności. W tym przypadku konieczna będzie konsultacja z bankiem.

Mieszkanie po rozwodzie

Podział mieszkania przy rozwodzie jest nieco problematyczny. Co do zasady w przypadku rozwodu ustaje wspólność majątkowa, powstała po zawarciu małżeństwa. Sąd może rozstrzygnąć o sposobie podziału mieszkania lub wyznaczyć zasady z jego wspólnego korzystania, ale tylko wtedy, gdy mieszkanie jest częścią majątku wspólnego, czyli zostało nabyte po zawarciu małżeństwa ze wspólnych środków.

W sytuacji kiedy mieszkanie zostało zakupione przez jednego z małżonków przed ślubem, to należy ono do jego osobistego majątku, a ten z kolei nie podlega podziałowi i nie wiąże go wspólność majątkowa. Podobnie jest w przypadku otrzymania mieszkania przez jednego z małżonków na zasadzie dziedziczenia lub darowizny. Jeżeli małżonkowie przed ślubem spisali intercyzę, to w takiej sytuacji mieszkanie należy do tej osoby, która je kupiła.

Czy małżonek może sprzedać mieszkanie bez wiedzy współmałżonka?

Wspólność majątkowa ma swoje prawa. Przy sprzedaży mieszkania konieczna jest zgoda współmałżonka, ale właśnie tylko wtedy, gdy pomiędzy małżonkami występuje wspólność majątkowa, a środki na jego zakup pochodzą z majątku wspólnego art. 37 K.R.O. W tej sytuacji, jeżeli jedno z małżonków dokona sprzedaży mieszkania, bez zgody i wiedzy drugiego, to taka czynność jest uznawana za nieważną art. 36 § 4 K.R.O. Natomiast jeżeli środki na zakup mieszkania pochodziły z majątku osobistego jednego z nich, to zgoda drugiego współmałżonka nie jest wymagana.

Wspólność majątkowa a własność mieszkania – podsumowanie

Własne mieszkanie jest najważniejszym składnikiem majątku. Aby uniknąć w przyszłości wielu przykrych nieporozumień, kwestie majątkowe warto ustalić z przyszłym małżonkiem jeszcze przed ślubem. Warto też wiedzieć co przysługuje każdemu z małżonków i jakie środki ochrony mogą zastosować w przypadku różnych okoliczności.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.